Sierpniowe upały co roku wracają jako temat pytań od pracodawców. Obowiązujące przepisy określają minimalne temperatury w pomieszczeniach pracy, ale nie wskazują wartości maksymalnych — poza obowiązkiem zapewnienia napojów.
Co obowiązuje dziś
Pracodawca zapewnia nieodpłatnie napoje, gdy temperatura na stanowiskach przekracza 28°C w pomieszczeniach lub 25°C na otwartej przestrzeni. Napoje muszą być dostępne przez całą zmianę, w ilości zaspokajającej potrzeby. Ekwiwalent pieniężny jest niedopuszczalny.
Poza tym obowiązuje ogólna zasada z art. 207 Kodeksu pracy: pracodawca odpowiada za stan bezpieczeństwa i higieny pracy. Upał jest czynnikiem, który należy uwzględnić w ocenie ryzyka zawodowego i ograniczyć dostępnymi środkami.
Zapowiadane zmiany
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pracuje nad rozporządzeniem wprowadzającym temperatury progowe, po przekroczeniu których pracodawca miałby obowiązek podjąć określone działania. W dyskusji publicznej pojawia się również możliwość przerwania pracy przy skrajnie wysokich temperaturach.
Uwaga: to na razie projekt. Do czasu jego wejścia w życie obowiązują dotychczasowe zasady.
Co można zrobić bez czekania na przepisy
Przesunięcie prac wymagających wysiłku fizycznego na godziny poranne. Dodatkowe przerwy w miejscu zacienionym lub klimatyzowanym. Rotacja pracowników na stanowiskach najbardziej narażonych. Zadaszenia przy pracach na zewnątrz. Ograniczenie prac w pojedynkę tam, gdzie ryzyko przegrzania jest realne.
Odzież ochronna a mikroklimat
Kombinezon chroniący przed czynnikiem chemicznym czy odzież trudnopalna znacząco pogarszają warunki cieplne. To sytuacja wymagająca osobnego rozważenia — rezygnacja z ochrony nie wchodzi w grę, więc rozwiązaniem pozostaje skrócenie czasu ekspozycji i częstsze przerwy.
Objawy przegrzania
Wyczerpanie cieplne: osłabienie, zawroty głowy, nudności, obfite pocenie. Udar cieplny: skóra sucha i gorąca, zaburzenia świadomości — to stan bezpośredniego zagrożenia życia wymagający natychmiastowego schłodzenia poszkodowanego i wezwania pomocy.
Osoba przegrzana rzadko ocenia swój stan trafnie. Dlatego warto, by objawy znali wszyscy pracownicy zespołu, a nie tylko osoby wyznaczone do pierwszej pomocy.
Podstawa prawna
- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. — Kodeks pracy, art. 207 i art. 232
- Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów (Dz.U. 1996 nr 60 poz. 279, z późn. zm.)
- Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. 1997 nr 129 poz. 844; tekst jednolity Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650, z późn. zm.), § 15 i § 112
Aktualizacja: opisywany projekt został przyjęty jako rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 lipca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. 2026 poz. 927), które wchodzi w życie 11 stycznia 2027 roku. Wprowadza limity 35°C w pomieszczeniach pracy i 32°C na otwartej przestrzeni przy ciężkiej pracy fizycznej, a obowiązek działań technicznych i organizacyjnych od 28°C w pomieszczeniu i 25°C na zewnątrz. Aktualny stan przepisów omawiamy w poradniku Temperatura w pomieszczeniach pracy.