Temperatura w pomieszczeniach pracy — normy i obowiązki pracodawcy

Mikroklimat to jeden z najważniejszych czynników fizycznych środowiska pracy. Przepisy określają temperatury minimalne, a od 11 stycznia 2027 roku także maksymalne — poniżej omawiamy jedne i drugie oraz obowiązki pracodawcy przy upale.

Temperatury minimalne

Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów BHP wymaga, aby w pomieszczeniach pracy temperatura wynosiła:

• nie mniej niż 18°C w pomieszczeniach biurowych i przy lekkiej pracy fizycznej,
• nie mniej niż 14°C w pozostałych pomieszczeniach pracy.

Warunek obowiązuje we wszystkich pomieszczeniach pracy, o ile pozwalają na to względy technologiczne.

Temperatura maksymalna — nowe przepisy od 11 stycznia 2027

Do końca 2026 roku przepisy nie wyznaczają górnej granicy temperatury w pomieszczeniach pracy. W praktyce przyjmuje się, że komfort cieplny mieści się w przedziale 20–24°C latem i 18–22°C zimą, ale są to wartości zalecane, nie normy prawne.

To się zmienia. Rozporządzenie z 9 lipca 2026 r. nowelizujące ogólne przepisy BHP (Dz.U. 2026 poz. 927), ogłoszone 10 lipca, wchodzi w życie 11 stycznia 2027 roku i po raz pierwszy wprowadza limity temperatury:

• 35°C w pomieszczeniach pracy — po przekroczeniu praca nie może być wykonywana,
• 32°C na otwartej przestrzeni przy pracach z efektywnym wydatkiem energetycznym powyżej 1500 kcal u mężczyzn i 1000 kcal u kobiet na zmianę — również z zakazem kontynuowania pracy.

Obowiązki pojawiają się jednak wcześniej. Jeżeli temperatura spowodowana warunkami atmosferycznymi przekroczy 28°C w pomieszczeniu (albo 25°C przy pracy w pomieszczeniu z wysiłkiem powyżej wskazanych progów wydatku energetycznego), pracodawca musi zastosować rozwiązania techniczne obniżające temperaturę — o ile pozwalają na to względy technologiczne — oraz rozwiązania organizacyjne ograniczające wpływ upału na zdrowie. Przy pracy na otwartej przestrzeni próg reakcji to 25°C, a wymagane są rozwiązania organizacyjne dostosowane do specyfiki pracy.

Przepisy nie narzucają konkretnych środków — wybór należy do pracodawcy, ale musi być dopasowany do warunków. Niezależnie od nowych limitów upał trzeba uwzględnić w ocenie ryzyka zawodowego, a przy przekroczeniu progów z rozporządzenia o posiłkach i napojach — zapewnić napoje. Szerzej opisaliśmy to we wpisach o pracy w mikroklimacie gorącym oraz o stanie prawnym dotyczącym pracy w upale.

Napoje profilaktyczne

Bezpłatne napoje przysługują między innymi przy pracy:

• na otwartej przestrzeni przy temperaturze otoczenia poniżej 10°C lub powyżej 25°C,
• na stanowiskach, na których temperatura spowodowana warunkami atmosferycznymi przekracza 28°C,
• w warunkach gorącego mikroklimatu,
• przy wysiłku powodującym efektywny wydatek energetyczny powyżej 1500 kcal u mężczyzn i 1000 kcal u kobiet na zmianę.

Napoje zapewnia się przez całą zmianę roboczą, w ilości zaspokajającej potrzeby pracowników.

Posiłki profilaktyczne

Progi dla posiłków są inne niż dla napojów i często bywają mylone. Posiłek przysługuje przy pracy związanej z wysiłkiem powodującym efektywny wydatek energetyczny powyżej 2000 kcal u mężczyzn i 1100 kcal u kobiet.

Próg obniża się do 1500 kcal u mężczyzn i 1000 kcal u kobiet, jeżeli praca wykonywana jest w pomieszczeniach o temperaturze poniżej 10°C lub w warunkach gorącego mikroklimatu, albo na otwartej przestrzeni w okresie zimowym, czyli od 1 listopada do 31 marca.

Ustalenie, czy progi są przekroczone, wymaga pomiaru — samą obserwacją tego nie da się stwierdzić. Służy do tego pomiar wydatku energetycznego.

Wentylacja

Temperatura to nie wszystko. Wymagania dotyczące wymiany powietrza określa rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wentylacja powinna zapewniać wymianę nie mniejszą niż 20 m³ świeżego powietrza na godzinę na jednego zatrudnionego. Jeżeli kubatura pomieszczenia przypadająca na pracownika jest mniejsza niż 20 m³, wymiana powinna wynosić co najmniej 30 m³ na godzinę.

Dlaczego to ma znaczenie dla bezpieczeństwa

Przy zbyt wysokiej temperaturze pojawia się nadmierna potliwość, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, narastające zmęczenie, a w skrajnych przypadkach wymioty i utrata przytomności. Przy zbyt niskiej — spadek koncentracji i pogorszenie sprawności manualnej.

Jedno i drugie przekłada się bezpośrednio na liczbę błędów i wypadków. Mikroklimat nie jest więc kwestią komfortu, tylko elementem oceny ryzyka zawodowego.

Podstawa prawna

• Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. 1997 nr 129 poz. 844; tekst jednolity Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650, z późn. zm.)
• Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 lipca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. 2026 poz. 927) — maksymalne temperatury, obowiązuje od 11 stycznia 2027 r.
• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów
• Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie