Z medycyny pracy mają zniknąć obligatoryjne konsultacje specjalistyczne. Uproszczenie badań czy oszczędności kosztem bezpieczeństwa? Temat jest wart dyskusji, bo dotyka każdego pracodawcy.
Czego dotyczy zmiana
Dotychczasowe przepisy w wielu przypadkach nakładały obowiązek skierowania pracownika na konsultacje u lekarza specjalisty — okulisty, neurologa, laryngologa — niezależnie od tego, czy lekarz medycyny pracy uznawał to za konieczne. Proponowana zmiana pozostawia tę decyzję w gestii lekarza prowadzącego badanie.
Argumenty za
Zwolennicy wskazują, że obligatoryjne konsultacje generowały koszty i wydłużały procedurę, często bez realnej wartości diagnostycznej. Lekarz medycyny pracy zna stanowisko i zagrożenia, więc powinien mieć swobodę w doborze badań do faktycznego ryzyka.
Argumenty przeciw
Krytycy obawiają się, że w praktyce zadecyduje rachunek ekonomiczny, a nie ocena medyczna. Konsultacja specjalistyczna bywa jedyną okazją do wykrycia problemu, o którym pracownik sam nie wie — a przy stanowiskach wymagających dobrego wzroku czy słuchu konsekwencje przeoczenia mogą być poważne.
Co to znaczy dla pracodawcy
Niezależnie od kierunku zmian obowiązek pozostaje ten sam: pracownik nie może zostać dopuszczony do pracy bez aktualnego orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań. Zmienia się zakres badań, nie sama zasada. Warto natomiast pamiętać, że skierowanie na badania profilaktyczne powinno rzetelnie opisywać stanowisko i występujące na nim czynniki szkodliwe — od tego opisu zależy, jakie badania zleci lekarz.
Podstawa prawna
- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. — Kodeks pracy, art. 229
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz.U. 1996 nr 69 poz. 332; tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 607)
Aktualizacja: opisywana zmiana została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 12 listopada 2020 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników (Dz.U. 2020 poz. 2131), które weszło w życie 16 grudnia 2020 roku. O zakresie konsultacji specjalistycznych decyduje obecnie lekarz przeprowadzający badanie profilaktyczne.