Rok 2023 przyniósł najszerszą nowelizację Kodeksu pracy od lat. Poniżej podsumowanie zmian, które najmocniej wpłynęły na obowiązki pracodawców.
Kontrola trzeźwości — od 21 lutego
Pracodawca może wprowadzić prewencyjną kontrolę trzeźwości, jeżeli jest to niezbędne do zapewnienia ochrony życia i zdrowia pracowników lub innych osób bądź ochrony mienia (art. 221c § 1 Kodeksu pracy).
Wprowadzenie kontroli wymaga zapisu w układzie zbiorowym pracy, regulaminie pracy albo obwieszczeniu. Pracowników należy poinformować co najmniej 2 tygodnie przed rozpoczęciem kontroli (art. 221c § 10 Kodeksu pracy).
Praca zdalna — od 7 kwietnia
Praca zdalna zastąpiła telepracę i została uregulowana kompleksowo (art. 6718–6734 Kodeksu pracy). Dla służb BHP najistotniejsze są trzy elementy:
- obowiązek przeprowadzenia oceny ryzyka zawodowego dla stanowiska pracy zdalnej — dopuszczalna jest ocena uniwersalna dla grup stanowisk (art. 6731 § 1 i 4),
- oświadczenie pracownika o zapewnieniu bezpiecznych warunków w miejscu pracy zdalnej (art. 6731 § 7),
- zasady postępowania przy wypadku podczas pracy zdalnej (art. 6733).
Nowe uprawnienia rodzicielskie — od 26 kwietnia
Urlop opiekuńczy w wymiarze 5 dni (art. 1731) oraz zwolnienie z powodu siły wyższej — 2 dni albo 16 godzin z zachowaniem połowy wynagrodzenia (art. 1481).
Dodatkowe przerwy — od 26 kwietnia
Przy dobowym wymiarze przekraczającym 9 godzin pracownik ma prawo do drugiej przerwy trwającej co najmniej 15 minut, a przy wymiarze przekraczającym 16 godzin — do trzeciej (art. 134 Kodeksu pracy).
Rozszerzona informacja o warunkach zatrudnienia
Katalog informacji przekazywanych pracownikowi znacząco się poszerzył — obejmuje między innymi zasady dotyczące pracy w godzinach nadliczbowych, przerw, odpoczynku oraz prawa do szkoleń (art. 29 § 3 Kodeksu pracy).
Szkolenia na koszt pracodawcy
Jeżeli obowiązek przeprowadzenia szkolenia wynika z przepisów prawa, układu zbiorowego lub polecenia przełożonego, szkolenie odbywa się na koszt pracodawcy i w miarę możliwości w godzinach pracy, a czas szkolenia wlicza się do czasu pracy (art. 9413 Kodeksu pracy).
Dotyczy to również szkoleń BHP — co usuwa wątpliwości, które wcześniej się pojawiały.
Podstawa prawna
- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. — Kodeks pracy
- Ustawa z dnia 1 grudnia 2022 r. o zmianie ustawy — Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2023 poz. 240) — kontrola trzeźwości i praca zdalna
- Ustawa z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy — Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2023 poz. 641) — uprawnienia rodzicielskie, przerwy, informacja o warunkach zatrudnienia