Kto płaci za badania, odzież roboczą i środki ochrony

Pytanie wraca na każdym szkoleniu i odpowiedź jest jednoznaczna: koszty ponosi pracodawca. Dotyczy to badań, odzieży, obuwia i środków ochrony indywidualnej.

Badania profilaktyczne

Badania wstępne, okresowe i kontrolne wykonywane są na koszt pracodawcy. Odbywają się w miarę możliwości w godzinach pracy, a za czas ich wykonania pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.

Jeżeli badania wymagają dojazdu do innej miejscowości, pracodawca pokrywa również koszty przejazdu według zasad obowiązujących przy podróżach służbowych.

Środki ochrony indywidualnej

Środki ochrony indywidualnej pracodawca dostarcza nieodpłatnie i nie może wypłacić za nie ekwiwalentu. Chodzi o kaski, okulary, ochronniki słuchu, rękawice, sprzęt chroniący przed upadkiem z wysokości i podobne wyposażenie.

Nie wolno dopuścić pracownika do pracy bez środków ochrony przewidzianych na danym stanowisku.

Odzież i obuwie robocze

Tu zasada jest inna. Odzież i obuwie robocze pracodawca dostarcza nieodpłatnie, ale może ustalić stanowiska, na których dopuszcza używanie własnej odzieży pracownika — wtedy wypłaca ekwiwalent pieniężny w wysokości uwzględniającej aktualne ceny.

Wyjątek: nie dotyczy to stanowisk, na których wykonywane są prace związane z bezpośrednią obsługą maszyn i urządzeń technicznych albo prace powodujące intensywne brudzenie lub skażenie środkami chemicznymi, promieniotwórczymi bądź materiałami biologicznie zakaźnymi.

Pranie i konserwacja

Pracodawca odpowiada za pranie, konserwację, naprawę, odpylanie i odkażanie odzieży. Jeżeli nie może tego zapewnić, pranie może wykonywać pracownik — pod warunkiem wypłaty ekwiwalentu.

Odzieży skażonej środkami chemicznymi, promieniotwórczymi lub materiałami biologicznie zakaźnymi pracownik prać nie może w żadnym wypadku.

Napoje i posiłki profilaktyczne

Napoje pracodawca zapewnia nieodpłatnie, gdy temperatura przekracza 28°C w pomieszczeniach albo 25°C na otwartej przestrzeni, a także przy pracach w mikroklimacie zimnym. Zasady określa rozporządzenie w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów. Ekwiwalent pieniężny jest niedopuszczalny.

Podstawa prawna

• Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. — Kodeks pracy, art. 229 § 6 — badania profilaktyczne na koszt pracodawcy
• Kodeks pracy, art. 237⁶–237⁹ — środki ochrony indywidualnej, odzież i obuwie robocze
• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów (Dz.U. 1996 nr 60 poz. 279)
• Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy